آلايندگي منابع خاك؛ چالش اساسي استان مركزي

خاك به عنوان يكي از منابع مهم پايه زيستي، مخلوطي از مواد معدني و آلي است كه از تجزيه و تخريب سنگ‌ها در نتيجه هوازدگي بوجود مي‌آيد كه نوع و تركيب خاك‌ها در مناطق مختلف بر حسب شرايط ناحيه فرق مي‌كندو تشكيل آن به گذشت زمان، مقاومت سنگ اوليه يا سنگ مادر، آب و هوا، فعاليت موجودات زنده و توپوگرافي هر ناحيه‌ بستگي دارد.
خاك نقش كليدي در چرخه حيات جانداران و كيفيت زندگي دارد و براي تشكيل هر سانتي متر آن چند صد سال وقت نياز است كه اين موضوع خود بيانگر اهميت و ارزش اين گوهر كمياب است و بايد در راستاي حفظ اين منبع ارزشمند خدادادي اطلاعات و آگاهي كافي به جامعه ارائه شود تا شاهد كمترين ميزان آسيب به آن باشيم.
مديرعامل موسسه زيست محيطي آواي درناي خاكستري استان مركزي گفت: خاك ثروت ملي هر كشور محسوب مي شود كه بايد حفظ شود و براي تحويل آن به آيندگان نهايت دقت به عمل آيد.
محمود كُلنگري افزود: فرسايش بادي و آبي دو تهديد جدي در حوزه مديريت و سلامت منابع خاك است و فرسايش از تخريب و نابودي پوشش گياهي به عنوان نگهدارنده و محافظ خاك ايجاد مي شود.
وي ادامه داد: سالانه 15 ميليون تن از خاك كشور فرسايش مي يابد و اين حجم بسيار بالادر واقع پيامدهاي ناگوار زيستي و تغيير در كيفيت زيست انساني و محيط طبيعي را در پي دارد.
كُلنگري بيان كرد: چراي بيش از حد و غير اصولي دام در مراتع باعث از بين رفتن پوشش گياهي مي شود و همين امر نقش موثري در از بين رفتن خاك دارد كه اين امر به ويژه در ارتفاعات استان مركزي يك تهديد براي خاك است.
وي اظهار كرد: كوبيده شدن خاك زير سم حيوانات روند فرسايشي خاك را تشديد مي كند و نسل بسياري از گياهان در سايه فرسايش منقرض مي شود و از بين مي روند.
وي گفت: براي تشكيل و ساخت هر سانتي متر خاك كه در مناطق مختلف متفاوت است، 300 تا يكهزار سال زمان نياز است و هر چه مناطق خشك تر باشد اين امر زمان برتر است.
مديرعامل موسسه زيست محيطي آواي درناي خاكستري استان مركزي اضافه كرد: بين خاك، آب، گياه و جانداران رابطه ناگسستني وجود دارد كه بايد همه ابعاد و پيوست ها در اين رابطه مورد توجه ويژه قرار گيرد اما اين نكته قابل تامل است كه اگر خاك از بين برود، طبيعت نابود مي شود و ساير عوامل را تحت شعاع خود قرار مي دهد.
كُلنگري عنوان كرد: آلاينده هاي هوا، صنعتي، كشاورزي، زباله ها، پساب و ساير موارد تهديدي براي خاك است كه اين مهم سلامت انسان و جانداران را نيز به مخاطره مي اندازد و از سوي ديگر بر اثر فرسايش خاك پديده آلايندگي هوا و ريزگردها نيز تشديد مي شود.
وي توضيح داد: سموم كشاورزي و كودها از جمله آلاينده هاي مهم هستند كه ماه ها در خاك باقي مي ماند و به محصولات و توليدات كشاورزي نفوذ مي كند و اين امر يك تهديد براي سلامت افراد است.
مديرعامل موسسه زيست محيطي آواي درناي خاكستري استان مركزي افزود: براي استان مركزي كه آوازه صنعت دارد متاسفانه طيف بزرگي از آلاينده هاي ويژه و شيميايي به صورت پساب نفوذي در خاك و يا مواد زائد جامد مسئله بسيار مهمي است كه امروز به عنوان چالش جدي بايد در اولويت برنامه هاي تصميم سازان حوزه محيط زيست و اجرايي منطقه باشد.
كُلنگري گفت: يكي از عوامل جدي و آلوده كننده خاك زباله هاي فيزيكي مثل پلاستيك و يونوليت است و امروز متاسفانه كمتر طبعتي پاك از اين آلاينده ها است.
وي بيان كرد: وجود اين آلاينده ها در ابتدا منظر طبيعت را از بين مي برد و همين امر موجب كاهش ورود گردشگر به منطقه مي شود و به آلودگي هاي شيميايي كه تهديد كننده سلامت افراد است مي رسد.
مدير عامل موسسه زيست محيطي آواي درناي خاكستري استان مركزي ادامه داد: تجزيه پلاستيك و به ويژه يونوليت در طبيعت نيازمند چند هزار سال زمان است و هنوز اولين پلاستيكي كه توسط بشر ايجاد شدهبه طور كامل تجزيه نشده است.
وي گفت: مديريت پسماند هاي خانگي، بيمارستاني و صنعتي از اهميت بسياري برخوردار است و اين مهم نيازمند يك مديريت اصولي است و در سايه بي توجهي، شيرابه هاي پسماندها به خاك هاي زيرزميني سرايت مي كند و سلامت انسان ها و جانداران را با خطر جدي مواجه مي كند.
وي بيان كرد: بايد به سمتي برويم كه مانند بسياري از كشورهاي پيشرفته از پسماند انرژي توليد شود تا آلودگي هاي اين بخش از خاك به حداقل ممكن برسد.
كُلنگري به بخش ديگري از تهديدهاي خاك اشاره كرد و گفت: فروش و قاچاق خاك يكي از معضلات جدي است و ارزش خاك به حدي است كه قاچاق مي شود.
وي اظهار كرد: مساحت كل كشور 165 ميليون هكتار است كه حدود 18و نيم ميليون هكتار آن قابل كشت بوده اما اين ميزان با فرسايش خاك به 16 ميليون هكتار رسيده است.
مديرعامل موسسه زيست محيطي آواي درناي خاكستري گفت: مدتي قبل كشور قطر درخواست خريد خاك از جمهوري اسلامي ايران را داشت كه اين امر با مخالفت همراه شد و اين امر بيانگر ارزش خاك است.
كُلنگري گفت: آلودگي هوا يكي ديگر از تهديد هاي جدي براي خاك است زيرا تمام اين آلاينده ها در خاك جذب مي شود و كلانشهر اراك يكي از آلوده ترين نقاط ايران و دنيا به لحاظ وجود آب و خاك است.
وي افزود: شهرستان شازند نيز با خطرات زيست محيطي جدي در حوزه آب و خاك دسته و پنجه نرم مي كند و 30 كيلومتر از پوشش گياهي اطراف نيروگاه شازند در حال نابود شدن است و تهديد جانواران اين منطقه نيز بسيار جدي است و آنها نيز در حال از بين رفتن هستند.
مديرعامل خانه سازمان هاي مردم نهاد استان مركزي نيز گفت: خاك تحت تاثير آب، هوا، پسماندهاي مختلف، صنايع و كشاورزي آلوده مي شود اما آلودگي هاي آب و هوا بيشترين تاثير را دارد.
سياوش آقاخاني افزود: حجم زيادي از آلودگي هاي هوا كه وارد محيط هاي شهري مي شود با يك بارش وارد خاك مي شود و اثرات نامناسبي روي ميكرو ارگانيسم ها و ساختار شيميايي خاك مي گذارد.
وي بيان كرد: آلودگي هاي ديگر مثل فلزات سنگين كه با بارندگي وارد خاك مي شود، جذب گياه شده و اثرات نامطلوبي روي سلامت جانداران مي گذارد.
مديرعامل خانه سازمان هاي مردم نهاد استان مركزي ادامه داد: از طرف ديگر، عواملي مثل پساب هاي صنعتي و ورود آنها به آبراه ها و در مواقعي آلوده ساختن آب هاي زيرزميني و باز مصرف اين آب ها در چرخه كشاورزي سبب افزايش غلظت آلاينده هاي خاك مي شود.
آقاخاني بيان كرد: اين اتفاق موجب از بين رفتن ميكروارگانيسم هاي مفيد كه وظيفه تصفيه خاك را برعهده دارند مي شود و آسيب هاي جدي به سلامت مردم وارد مي كند.
وي گفت: لزوم تدوين يك برنامه جامع به منظور پايش و مديريت خاك هاي استان مركزي بيش از پيش ضروري است كه بايد مورد توجه ويژه قرار گيرد.
مديرعامل خانه سازمان هاي مردم نهاد استان مركزي اضافه كرد: ملموس بودن آلودگي هوا، تمام برنامه ريزي ها و اعتبارات را به اين سمت سوق داده است ، در صورتي كه اثرات آلودگي خاك با تاثيري كه روي مواد غذايي دارد در بعضي موارد به مراتب بيشتر از هوا است.
آقاخاني اظهار كرد: متاسفانه هم اكنون هيچ برنامه جامعي براي پايش و مديريت خاك در استان مركزي وجود ندارد كه بايد مورد توجه ويژه قرار گيرد.
وي گفت: دامنه معضلات زيست محيطي ناشي از توسعه در استان مركزي به حدي گسترده شده كه با طيف وسيعي از آلودگي هاي امواج، آب، خاك و هوا مواجه هستيم و اگر براي مديريت وضعيت فعلي چاره اي انديشيده نشود در سالهاي آتي با بحران هاي جدي در حوزه سلامت عمومي مواجه خواهيم شد.
مدير آب و خاك سازمان جهاد كشاورزي استان مركزي هم گفت: خاك يكي از با ارزش ترين ثروت هاي خدادادي است كه حفظ آن به عنوان يكي از منابع مهم حيات جانداران امري ضروري است.
اكبر خسروي افزود: آلودگي هوا، استفاده بيش از حد از سموم كشاورزي به عنوان مهمترين عوامل تهديد كننده خاك در اين استان است.
وي بيان كرد: به منظور كاهش حداقل آسيب به خاك از طريق كودهاي شيميايي سهميه اين كود براي كشاورزان كاهش يافته و اميد است فعالان در حوزه كشاورزي به اين مهم و تهديدهاي ناشي از سموم كشاورزي در خاك و سلامت جانداران توجه وي‍ژه داشته باشند.
مدير كل منابع طبيعي و آبخيزداري استان مركزيهم گفت: زيان فرسايش خاك به اقتصاد كشور دو برابر درآمد نفتي است.
يوسف يوسفي افزود: سالانه حدود دو تا چهار ميليارد تن خاك بر اثر فرسايش در كشور از بين مي رود كه با قيمت تعيين شده 28 دلار براي هر تن خاك، سالانه حداقل 56 ميليارد دلار به اقتصاد كشور لطمه وارد مي شود.
وي بيان كرد: بهره گيري بيش از ظرفيت از سفره هاي زير زميني، چالش ها و مشكل هايي را براي كشور و استان مركزي به همراه داشته و موجب شده برخي از دشت هاي كشور و استان با مشكل كاهش سطح آب هاي زير زميني روير و به عنوان دشت هاي ممنوعه شناخته شوند.
مديركل منابع طبيعي و آبخيزداري استان مركزي ادامه داد: پوشش گياهي مراتع از ديگر عوامل بستر حيات بشري است و نابودي و تخريب پوشش گياهي و جنگل ها در كشور صدمات جبران ناپذيري به اكوسيستم طبيعي كشور وارد كرده كه توجه به اين مهم نيز امري ضروري است.
معاون آبخيزداري اداره كل منابع طبيعي استان مركزي نيز گفت: ميزان فرسايش خاك در اين استان سالانه 36 ميليون تن است.
ابوالفضل نوري افزود: فرسايش خاك در استان اكنون حدود 13 تن در هكتار است كه 14 برابر حد مجاز است.
وي با بيان اينكه 38 درصد از سطح استان، داراي فرسايش خاك متوسط به بالا است، گفت: براساس نتايج حاصل از يك طرح تحقيقاتي، ميزان فرسايش مجاز خاك در ارتفاعات مانند كوه ها و تپه هاي كم عمق اين استان سالانه 25 صدم تا نيم صدم تن در هكتار، در دشت هاي مرتفع، فلات ها، تپه ها ي كم شيب تا مرتفع يك تن در هكتار و در اراضي ديم استان يك تا يك و نيم تن در هكتار است.
معاون آبخيزداري اداره كل منابع طبيعي استان مركزي ادامه داد: فرسايش خاك تهديدي براي حوزه هاي آبخيز اين استان است و كاهش حاصلخيزي خاك، افت آبهاي زيرزميني، پر شدن سريع مخازن سدها و بندهاي خاكي و ايجاد سيلاب از جمله اثرات فرسايش خاك است.
نوري اظهار كرد: توسعه بي رويه ديمزارها، توسعه غيراصولي اراضي درحوزه هاي آبخيز استان، سازندهاي حساس به فرسايش و فشار بيش از حد دام ها بر مراتع از ديگر علل اصلي فرسايش خاك است .
وي عنوان كرد: طرح ملي سيماي فرسايش در سطح سه و نيم ميليون هكتار ازحوزه هاي آبخيز استان باهدف شناسايي عوامل اين معضل و رفع آن تهيه شده است.
معاون آبخيزداري اداره كل منابع طبيعي استان مركزي گفت: با اين طرح وضعيت و شدت فرسايش در مناطق مختلف مشخص مي شود.
معاون نظارت و پايش اداره كل حفاظت محيط زيست استان مركزي نيز گفت: منابع آلاينده خاك به دو صورت طبيعي و شيميايي است و ساختار خاك در نقاط مختلف متفاوت است.
رضا ميرزايي افزود: يكي از مهمترين آلاينده هاي آب و خاك استان مركزي نفوذ شيرابه هاي مركز دفن پسماندهاي شهري و روستايي است.
وي بيان كرد: استفاده از كودهاي شيميايي و سموم دفع‌ آفات كه در اكثر موارد بيش از حد است، از ديگر عوامل آلاينده و تهديد كننده خاك است.
معاون نظارت و پايش اداره كل حفاظت محيط زيست استان مركزي اضافه كرد: بحث كشاورزي ارگانيك مورد توجه جدي دولت تدبير و اميد است و اين مهم بايد براي كاهش حداقل آسيب به آب و خاك با جديت تمام دنبال شود.
ميرزايي بيان كرد: كشاورزان بايد مبارزه تلفيقي با آفات و استفاده از كودهاي عالي را در برنامه فعاليت هاي خود جدي بگيرند.
وي، پسماندهاي صنعتي و ويژه را از ديگر آلاينده هاي خاك عنوان كرد و گفت: سنجش آلاينده هاي هوا و زمين بسيار متفاوت است و هر سانت از زمين عناصر متفاوتي دارد و سنجش آلاينده هاي خاك بر اساس موردي انجام مي شود.
دوم ارديبهشت ماه به عنوان روز زمين پاك نامگذاري شده است.
گزارش از معصومه صفري
3005/6013/6012

انتهای پیام /*

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «آلايندگي منابع خاك؛ چالش اساسي استان مركزي» اینجا کلیک کنید.

اشتراک گذاری:
منبع این خبر سایت ( ایرنا ) است و پورتال سیحو در قبال محتوای آن هیچ مسئولیتی ندارد. چنانچه محتوا را شایسته تذکر میدانید، خواهشمند است کد (sh-11629) را همراه با ذکر موضوع به شماره 50002030405034 پیامک فرمایید
منبع : ایرنا

تبلیغات



جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات