بررسي مبناي علمي توفان شيمايي تالاب ميقان اراك

كارشناسان و مسئولان استان مركزي معتقدند : هر چند تالاب كويري ميقان اراك در معرض تهديد است و اين تهديد از مدتها قبل در محافل سياسي ، اقتصادي ، علمي، رسانه اي و تصيميم ساز استان مطرح است ولي اصطلاح توفان شيميايي و تهديدهاي ناشي از آن نياز به بررسي بيشتر دارد.
آنان افزودند: همانگونه كه كتمان حقيقت كمكي به حل مشكلات زيست محيطي نمي كند، بزرگنمايي نيز گره اي از اين مشكلات باز نمي كند و چه بسا مشكلي هم بر مشكلات بيفرايد.
مديرعامل موسسه زيست محيطي آواي درناي خاكستري استان مركزي گفت: اصطلاح توفان شيميايي در تالاب ميقان اراك براي اولين بار است كه شنيده مي شود و كار تحقيقاتي و علمي كه صحت اين امر را تاييد كند تاكنون صورت نگرفته است.
محمود كلنگري افزود: زمانيكه سطح تالاب خشك باشد با كوچكترين وزش باد يا بادهاي توفاني نمك هاي سفيد در اطراف منطقه بلند مي شود و اين وضعيت در فصول بهار و تابستان بيشتر از پاييز و زمستان ديده مي شود.
وي بيان كرد: وجود سولفات سديم به عنوان يكي از ذرات آلاينده زيست محيطي در اين تالاب است كه بر سلامت افراد به ويژه در دستگاه تنفس، افزايش غلظت خون و عوارض چشمي تاثير گذار است اما اينكه تاثيرات مهلك شيميايي داشته باشد كار علمي بايد صورت بگيرد.
استاد دانشگاه اراك و محقق محيط زيست در استان مركزي نيز گفت: بروز توفان شيميايي در تالاب كويري ميقان از نظر علمي مردود است.
دكتر امير انصاري افزود: توفان شيميايي در اصطلاح علمي به تندبادهايي اطلاق مي شود كه در مناطق حاوي مواد شيميايي خطرآفرين، گازهاي سمي و طيف وسيعي از آلودگي هاي موجود در منابع پايه زيستي رخ بدهد.
وي اظهار كرد: تالاب كويري ميقان اراك يكي از زيستگاه هاي مهم طبيعي است كه بخشي از آن ظرفيت كويري است و در فصول گرم سال به عنوان كانون و چشمه آلاينده هاي گرد و غبار نمكي مطرح است ولي منبع شيميايي خطرآفرين جدي در اين حوزه وجود ندارد.
وي گفت: در تركيبات اين منطقه سولفات سديم به چشم مي خورد كه همواره وجود داشته و منبع جديد آلايندگي شيميايي خاص كه منجر به بروز توفان شيميايي در منطقه باشد، وجود ندارد.
دكتر انصاري اظهار كرد: بر اساس مستندات موجود در ثبت روزهاي آلاينده هواي اراك در مركز پايش آلودگي هواي استان مركزي از سال گذشته ، تعداد روزهاي آلوده در حال كاهش است و با وجود بارندگي هاي مناسب در اواخر پارسال و فروردين ماه جاري ، رطوبت منطقه نيز در حال حاضر مناسب بوده و مجموع اين مباحث احتمال گرد و غبار را نيز كم كرده است.
وي گفت: مطالعات علمي انجام شده بيانگر آن است كه دو شهر اراك و ساوه نسبت به ساير مناطق استان بيشتر در معرض آلاينده هاي گردو غبار هستند و تالاب كويري ميقان اراك و بيابان هاي اطراف ساوه را نمي توان در بروز اين رخداد بي تاثير دانست.
اين محقق محيط زيست و استاد دانشگاه اراك گفت: در مدل سازي علمي كه در پژوهش هاي استان بر مبناي گزارش ها و مستندات هواشناسي صورت گرفته، 65 درصد منشاء گرد و غبار در هواي شهرهاي اراك و ساوه وارداتي و حدود 35 درصد آن بومي و منطقه اي است اما مسئله توفان شيميايي در تالاب كويري اراك با توجه به داشته هاي علمي قابل قبول نيست.
مديرعامل خانه سازمان هاي مردم نهاد استان مركزي نيز گفت: محدوده تالاب ميقان يكي از بزرگترين محدوده هاي حاوي سولفات سديم كشور است كه در ساليان گذشته استفاده چنداني از اين منطقه نمي شد و سطح اين محدوده تحت تاثير ورود روان آبهاي سطحي به صورت خيس و مرطوب بود كه مانعي براي خوردشدن كريستال هاي سولفات سديم مي شد.
سياوش آقاخاني افزود: در چند سال گذشته و با ايجاد بندهاي خاكي در بالا دست تالاب، كاهش ميزان بارندگي هاي ناشي از پديده تغييرات اقليمي و جابه جايي الگوهاي بارش بهاره و زمستانه، افزايش بهره برداري از تالاب توسط شركت املاح معدني كه بيشتر برداشت ها نيز در فصل خشك سال رخ مي دهد باعث شده كه اين منطقه به يكي از بزرگترين محدوده هاي حاوي سولفات سديم كشور تبديل شود.
وي بيان كرد: سطح اين محدوده حدود 11 هزار هكتار است كه در برخي ايام سال حدود 100 وسليه سنگين در آن براي بهره برداري از منابع فعاليت دارند.
آقاخاني اظهار كرد: در حاشيه تالاب روستاهايي مانند طرمز و در شعاع 15 كيلومتري اين منطقه جمعيت بيش از 500 هزار نفري اراك است كه ورود پايه سولفاته اين منطقه تهديدي بر سلامت مردم است كه بايد مورد توجه جدي قرار گيرد.
وي گفت: بحث توفان شيمايي در تالاب ميقان اراك تا حدودي اغراق آميز بوده اما به معناي واقعي ريزگردهاي اين منطقه و ذرات سولفات سديم يكي از عوامل ايجاد مسموميت هاي شيمايي در ريه انسان است و افرايش بهره برداري از اين مجموعه، كاهش آب ورودي به تالاب و افزايش ريزگردهاي منطقه در آينده به سمت يك تهديد شيمايي و ايجاد توفان هاي نمك پيش خواهد رفت.
معاون نظارت و پايش محيط زيست اداره كل حفاظت محيط زيست استان مركزي هم گفت: برداشت هاي غيراصولي از تالاب ميقان اراك باعث فرونشست آب و كاهش سطح گستره آبي مي شود و زمانيكه آب اين منطقه كم شود ميزان ريزگردها افزايش مي يابد.
رضا ميرزايي افزود: برداشت هاي غيراصولي، ايجاد جاده در تالاب و قطع ارتباط اكولوژيكي آن و عدم تخصيص آب مورد نياز، از تهديدهاي جدي در اين تالاب است كه بايد مورد توجه ويژه قرار گيرد.
رئيس شوراي اسلامي كلانشهر اراك هم گفت: در بحث توفان شيمايي تالاب ميقان اراك بايد كار كارشناسي و تخصصي صورت گيرد و اطلاعي از اين نوع توفان ندارم اما در مجموع اين منطقه يكي از تهديدهاي جدي در زمينه ريزگردها است كه بايد مورد توجه جدي قرار گيرد.
اسماعيل تاج آباد افزود: تردد زياد ماشين هاي سنگين شركت املاح معدني در تالاب ميقان و دپوهاي سنگين در اين منطقه باعث شده چند ماه از سال شاهد ريزگردهاي زيادي از اين تالاب باشيم.
وي بيان كرد: ايجاد سدهاي خاكي، چاه هاي غيرمجاز و كاهش بارندگي در سالهاي گذشته باعث شده كه آب تالاب ميقان كم و در مسير خطر خشك شدن قرار گرفته است.
رئيس شوراي اسلامي كلانشهر اراك ادامه داد: اگر تالاب ميقان اراك از رطوبت لازم برخودار نباشد با كوچكترين وزش باد شاهد توفان نمكي از اين منطقه خواهيم بود كه احياء منابع تامين آب و جلوگيري از حقابه اين تالاب به بخش كشاورزي و صنعتي امري ضروري است.
تاج آباد بيان كرد: در مجموع تهديد در تالاب ميقان اراك جدي است و با وجود اينكه خطرها و تهديدهاي اين منطقه به وفور گوشزد شده اما اين مسئله مورد توجه جدي قرار نگرفته و اگر در صورت بي توجهي اين تالاب خشك شود شرايط در اراك به گونه اي مي شود كه زندگي كردن براي مردم مشكل خواهد شد.
تالاب كويري ميقان اراك يكي از حلقه هاي مهم زيستگاهي پرندگان مهاجر در ايران است كه سالانه تعداد زيادي از پرندگان مهاجر آبزي و كنارآبزي در آن اقامت موقت دارند و برخي از اين گونه ها نظير درناهاي خاكستري نادر و ارزشمند بوده و از حمايت بين المللي برخوردارند.
تالاب كويري ميقان اراك واقع در 15 كيلومتري شمال شرقي اراك و جنوب غربي روستاي داودآباد، يكي از 10 تالاب مهم كشور است كه جلوه هاي زيبايي از پرواز پرندگان مهاجر، تنوع گونه هاي گياهي و جانوري، درياچه فصلي و طلوع و غروب هاي كم نظير خورشيد را دارد.
اين تالاب به وسعت 25 هزار هكتار داراي درياچه اي زيبا با سه جزيره است كه يكي در وسط ، ديگري در بخش كويري و جزيره سوم در ناحيه حاشيه اي آن قرار دارد و در فصل بهار فراز و فرود پرندگان بومي و مهاجر در آن ، صحنه هاي بكر و به يادماندني را ايجاد مي كند.
در سال هايي كه ميزان بارندگي مناسب است، درياچه اين تالاب داراي آب قابل توجهي مي شود اما در سال هاي كم بارش درياچه فصلي تالاب در فصول گرم سال خشك مي شود اما معمولا در بهار سطح درياچه آبگيري شده و جلوه هاي زيبايي را فراروي بيننده مي گذارد.
ارتفاع تالاب ميقان از سطح درياهاي آزاد يكهزار و 700 متر است و منابع تامين آب آن از بارش هاي جوي، آب سه رودخانه قره كهريز، فراهان و شهراب و پساب تصفيه فاضلاب اراك است.
تالاب ميقان به عنوان استراحتگاه ميان راهي پرندگان هر ساله در نيمه دوم سال و از اواسط مهرماه، با تغيير شرايط آب و هوايي، زيستگاه ها و تالاب هاي اين استان صحنه حضور تدريجي دسته هاي كوچك و بزرگ پرنده هاي مهاجر در گونه هاي مختلف است.
سالانه حدود 25 تا 30 هزار پرنده مهاجر وارد تالاب ميقان اراك مي شود كه از اين تعداد 12 تا 15 هزار پرنده از گونه درناي خاكستري است.
اين پرندگان تا بارش نخستين برف سنگين در زيستگاه ها و تالاب هاي اين استان مي مانند و پس از آن به سمت مناطق جنوبي گرمسيري و شمال آفريقا پر مي گشايند.
پوشش گياهي در اين تالاب كويري بيشتر از نوع گياهان شورپسند يا هالوفيت بوده و اين منطقه را به يكي از ذخيره گاه هاي مهم گياهان شور كشور تبديل كرده است.
علاوه بر پرندگان، گونه هاي پستانداران، آرتميا و انواع جلبگ آب شور از ديگر جانداران تالاب و محيط اطراف آن هستند.
به علت شوري آب، لايه هاي نمكي در منطقه ديده مي شود كه زيبايي خاصي به تالاب داده و در گوشه و كنار اين منطقه به ويژه در حاشيه درياچه تزئينات متعدد نمكي ديده مي شود.
اين تالاب جزو 105 منطقه مهم براي پرندگان و يكي از مرتفع ترين شوره زارهاي ايران است كه هر ساله پذيراي طيف زيادي از گردشگران و علاقه مندان به طبعيت است و به ويژه در فصل بهار و همچنين 15 آبان ماه كه به عنوان روز پرنده نگري نام گرفته تورهاي متعددي از سطح كشور براي بازديد از جلوه هاي زيستي منحصر به فرد اين منطقه گسيل مي شوند.
تالاب ميقان اراك زيستگاه 140 گونه پرنده است و سالانه 90 گونه پرنده مهاجر وارد اين تالاب مي شوند.
كنگر، خودكا، اردك نوك پهن، فلامينگو، غاز خاكستري، هوبره، تنچه، هواسيل، اردك سبز از جمله از جمله پرندگان مهاجر استان مركزي هستند.
گزارش از معصومه صفري
6013/3005/6012

انتهای پیام /*

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «بررسي مبناي علمي توفان شيمايي تالاب ميقان اراك» اینجا کلیک کنید.

اشتراک گذاری:
منبع این خبر سایت ( ایرنا ) است و پورتال سیحو در قبال محتوای آن هیچ مسئولیتی ندارد. چنانچه محتوا را شایسته تذکر میدانید، خواهشمند است کد (sh-1469) را همراه با ذکر موضوع به شماره 50002030405034 پیامک فرمایید
منبع : ایرنا

تبلیغات



جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات