زمان و مکان در استجابتِ دعا مؤثر است

بنابر آموزه‌های اسلام، خدای متعال آگاه و بینا بر احوال همه بندگان است و از آنچه در قلب‌های ما می‌گذرد آگاهی دارد، پس چرا در روایات به کرات بر دعا کردن توصیه شده و حتی ظرف‌های زمانی خاص همچون ماه‌های رجب، شعبان و رمضان از سوی خداوند برای دعا و نیایش وضع شده‌اند؟
دعا در ادبیات دینی به معنای درخواست و ابراز حاجت و نیاز به درگاه خدای بزرگ است، زیرا او قدرت مطلق است و ما بنده‌ای ضعیف و ناتوانیم که در پیشگاه خدای متعال چیزی نداریم و اگر بخواهیم با پروردگار جهانیان مواجه شویم، تنها راه ما درخواست کردن است، چون بنده از خالق، ضعیف از قوی و کسی که نعمت را صرفاً در مقابل ولی نعمتِ خود مصرف می‌کند، راهی جز دعا ندارد، از این رو، در آموزه‌های دینی نسبت به دعا بصراحت و اکیداً توجه و توصیه شده تا جایی که در روایات از دعا به عنوان سلاح مؤمن یاد می‌شود. چنانکه پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) به اصحاب فرمودند: «آیا شما را دلالت کنم به سلاحی که شما را نجات دهد؟» سپس فرمودند: «سلاح مؤمنان دعاست» و امیرمؤمنان علی(علیه السلام) نیز از دعا همین تعبیر را کرده‌اند، البته گاه از دعا به سپر مؤمن نیز یاد می‌شود.
افزون بر این، تواضع و فروتنی به عنوان فضیلت اخلاقی مورد قبول همه عقلای عامل است، اگر قرار باشد انسان با تواضع، فضایل اخلاقی را در خود نمایان کند، بهترین کسی که باید در پیشگاه او فروتنی داشت، خدای متعال است و بنده نباید جز این انجام دهد. از این رو، از ضروریات زندگی انسان استمداد از خالق است و اینکه جایگاهش را نسبت به خدای متعال بشناسد. از این رو، فلسفه دعا این است که ما بنده ایم و خداوند قدرت مطلق.

آیا این ابراز عجز و ناتوانی از یک‌سو و اظهار تواضع و فروتنی از سوی دیگر به آدابی نیاز دارد؟ نگاه و تصریح معصومان(علیهم السلام) درباره آداب دعا چگونه است؟
چون در دعا فردی در مرتبه پایین از فردِ بلندمرتبه می‌خواهد (اگر برعکس باشد آن‌گاه امر است نه دعا) بنابراین درخواست را از خدای متعال مؤدبانه و با رعایت شرایط و فروتنی(رمز کلیدی دعا) از پیشگاه خدا می‌طلبد. از این رو، در روایات بر آغاز کردن دعا با نام خدا، تسبیح و ذکر گفتن و فرستادن صلوات بر پیامبر(صلی الله علیه و آله) و خاندان ایشان و نیز استغفار توصیه شده، زیرا ما بندگان گنهکار و تقصیرکاریم و ادب حکم می‌کند که پیش از آنکه چیزی از خداوند بخواهیم، از گذشته خویش عذرخواهی کنیم و بعد حوایج خودمان را از او بطلبیم. چنانکه امام صادق(علیه السلام) می‌فرمایند: «در دعا ابتدا باید خدا را ستود و سپس به گناهان اعتراف کرد و آن‌گاه طلب حاجت کرد.» ایشان در روایتی دیگر فرموده اند: «دعایی که ابتدا و انتهایش با صلوات باشد، آن دعا بر نمی‌گردد و مستجاب
 می‌شود.»

با توجه به آنکه دعا مسیرِ هموار و همیشگی ارتباط با خداست، پس چرا برخی زمان‌ها و ایام همچون ماه رجب فرصت مغتنم‌تری برای آن و رسیدن به افق اجابت است؟
در آداب دعا تفاوتی نیست و هر گاه بخواهیم دعا کنیم، رعایت این آداب صادق است و مسیر اجابت را هموار می‌کند که می‌توان با رجوع به کتاب‌هایی همچون «میزان الحکمه» این آداب را دریافت، اما درباره شرایط دعا باید گفت، برخی زمان‌ها و مکان‌ها شرایط استجابتِ بیشتری دارند؛ اینکه چرا در زمان‌هایی همچون رجب و رمضان و یا روز عرفه و شب‌های احیا یا در مکان‌هایی همچون مسجدالحرام دعا به اجابت نزدیک است، باید گفت یا در عالم تکوین اسراری است که ما از آن بی‌خبریم یا آنکه خدای متعال با تعیین ایام الله و مکان‌های خاص، بهانه اجابت دعا را بیشتر فراهم کرده تا انگیزه بندگان در آن اوقات برای نزدیک شدن به او فراهم تر
باشد.
برای مثال در طرح و برنامه‌های انسانی نیز برای انگیزش جامعه قیود مکانی و زمانی وضع می‌شود تا همگان حداکثر تلاش برای استفاده از آن زمان و مکان محدود را داشته باشند. از این رو، تعیین ایام الله و مکان‌های خاص نوعی انگیزه سازی است برای رفتن به درگاه خدا و دعا کردن.
ماه رجب نیز از جمله این اوقات مبارک و جزو ماه‌های حرام است که از آن به شهرالله تعبیر می‌شود و بندگان با عنایت الهی فرصت دارند تا از رحمت واسعه الهی بهره‌مند شوند، البته مناسبت‌هایی چون ولادت امیرمؤمنان(علیه السلام)، مبعث پیامبر(صلی الله علیه و آله) و ایام البیض به این ماه شأنیت خاص‌تری می‌بخشد و توجه ویژه الهی به آن را نشان می‌دهد تا بندگان به درگاه خدا آمده و قلبشان را از کدورت‌ها و زنگارها پاک
کنند.
با توجه به رواج شبه عرفان‌ها و دستورالعمل‌های جعلی آن‌ها برای بشر تشنه معنویت، آیا می‌توان میان آرامشی که ارتباط با خدا از مسیر دعا برای انسان به ارمغان می‌آورد با نسخه تجویزی عرفان‌های کاذب شباهتی یافت؟!   
عرفان‌های کاذب صرفاً جنبه‌های روانی دارند و انسان را به حقیقت خود سوق نمی‌دهند، اگر انسان از مسیری حرکت کند که به وجود خود آن‌گونه که هست، معرفت بیابد و بعد به منبع فیض الهی که مخزن انرژی مثبت یعنی خدای متعال است تمسک بجوید هیچ چیزی برایش جایگزین این آرامش نمی‌شود؛ نسخه‌های کاذب امروزی برای آن در میان انسان‌ها جا یافته اند که لذت انس با خدا چشیده نشده است، اما آنچه خداوند وضع کرده، صرفاً ایجاد آرامش روحی و روانی نیست؛ یعنی آرام کردن انسان، کمترین دستاورد دعاست، بلکه آنچه در دعا مهم است امید به رسیدن اجابت است؛ چنانکه روایت شده هیچ دعایی از بنده نیست مگر آنکه اجابت شود، البته برخی اعمال ما سد اجابت هستند مانند شرابخواری که مانع شنیده شدن دعا برای 40 روز می‌شود.
البته باید بدانیم همه دعاها در لحظه اجابت نمی‌شوند، بلکه بعضاً زمانبرند و بشر نیز هر روز خواسته‌های جدید دارد و شاید برخی دعاها در این دنیا اجابت نشود، اما بنابر وعده قرآن و روایات انسان در آخرت به آن‌ها می‌رسد؛ در روایت است: وقتی مؤمن نتیجه دعاهای مستجاب نشده خود را در آخرت می‌بیند، آرزو می‌کند کاش همه دعاهایش در آخرت اجابت می‌شد؛ زیرا بسیار فراتر از این دنیاست.
بنابر این، نسخه‌های تجویزی مکاتبِ جعلی صرفاً برای ایجاد آرامش کاذب در بشر است و هیچ دستاوردی ندارد و در آن‌ها امیدی به اجابت نیست؛ زیرا اصلاً خواسته‌ای وجود ندارد، آن‌ها می‌کوشند بشر را با آنچه هست تطابق دهند؛ برای مثال بنابر اعتقاد تناسخ بودایی، جمعیت بالایی در هند در وضع اسفباری زندگی می‌کنند، اما راضی‌اند؟ چون این را شرایط زندگی کنونی خود می‌دانند و معتقدند، در زندگی بعدی چیزهای بهتری را تجربه می‌کنند! اما در دعا امید به اجابت است در کنار آرامش و تقرب به خدا.

این همه تأکید اسلام و معصومان(علیهم السلام) بر دعا و در نظر گرفتن آثار و برکات پُرشمار برای آن، می‌خواهد چه سبکی از زندگی را برای بشر رقم بزند؟
اسلام می‌خواهد انسان با دعا اولاً بداند که وابسته به یک منبع قدرتمند و بی‌نیاز است که اگر نباشد زندگی انسان نمی‌گذرد و تاریک است؛ دعا به بشر این معنا را تفهیم می‌کند، خالقی داری که خیر تو را می‌خواهد و قدرت برآورده کردن همه نیازهایت را دارد و به زندگی او رنگ و معنای اخروی و نورانیت می‌بخشد، ثانیاً او را از اینکه صرفاً به فکر منابع مادی باشد، خارج می‌کند کسی که معتقد به ارتباط با خدا نباشد، فقط به منافع شخصی و گروهی خویش می‌اندیشد، اما معتقدان به بندگی و وجود خالق قدرتمند، از ظلمات خارج شده و معنای باطنی می‌یابند و رضایت کاملی از زندگی برایشان فراهم می‌شود.


برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «زمان و مکان در استجابتِ دعا مؤثر است» اینجا کلیک کنید.

اشتراک گذاری:
منبع این خبر سایت ( قدس آنلاین ) است و پورتال سیحو در قبال محتوای آن هیچ مسئولیتی ندارد. چنانچه محتوا را شایسته تذکر میدانید، خواهشمند است کد (sh-3285) را همراه با ذکر موضوع به شماره 50002030405034 پیامک فرمایید
برچسب ها : استجابت
منبع : قدس آنلاین

تبلیغات



جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات