طلاق و پيامدهاي اجتماعي آن

آسيب هاي اجتماعي از گذشته تاكنون در جامعه بشري مورد توجه انديشمندان بوده است و همزمان با انقلاب صنعتي و گسترش دامنه نيازمندي ها، محروميت هاي ناشي از برآورده نشدن خواسته ها و نيازها باعث پديد آمدن فساد، عصيان، تبهكاري، سرگرداني، طلاق، سرقت و ... شده است.
اكنون مقوله طلاق،‌ مساله اي مهم و قابل تامل براي جوامع بشري به شمار مي رود و در ايران به عنوان يك آسيب اجتماعي تاثيرگذار خودنمايي مي كند. برپايه آخرين آمار به دست آمده، پديده طلاق در جامعه روند رو به رشدي دارد و اين امر به دليل شرايط خاص اجتماعي شكل گرفته كه در صورت برطرف نكردن اين امر، خطر آسيب جدي به نهاد خانواده يعني اساسي ترين نظام هاي اجتماعي وجود دارد.
اهميت اين موضوع و تاثير آن در عرصه هاي گوناگون كشور سبب شد تا پژوهشگر گروه اطلاع رساني ايرنا با «هادي معتمدي» عضو هيات علمي دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي و «مهدي سلطاني» عضو هيات علمي جهاد دانشگاهي تربيت معلم به گفت و گو بپردازد.
**ايرنا: انواع طلاق در جامعه كدام هستند و چه عواملي باعث ايجاد طلاق مي شوند؟
*معتمدي: در متن ها به بسياري از انواع طلاق ها اشاره شده است. يك نمونه از طلاق، طلاق رسمي و كلاسيكي به شمار مي رود كه به آن طلاق قانوني مي گويند و برپايه آن زن و مرد عقد خود را در حضور شاهد باطل مي كنند، اين نوع طلاق به دليل مسائلي مانند اعتياد، بيكاري، مسايل جنسي و ... در جامعه رخ مي دهد.
يك نمونه ديگر طلاق اقتصادي است كه زن و مرد با هم زندگي مي كنند اما در زمينه مالي و اقتصادي از يكديگر جدا هستند و نمونه ديگري اين پديده طلاق عاطفي محسوب مي شود و مرد و زن با هم زندگي مي كنند و به دليل نداشتن زمينه هاي فكري و احساسي مشترك و اينكه بعد از مدتي فهميده اند كه در مسيري اشتباه گام گذاشته اند، هيچ گونه ارتباط عاطفي و احساسي با يكديگر ندارند اما به دليل حضور فرزند و خانه مشترك و ... از هم جدا نمي شوند. همچنين مي توان از طلاق اعتقادي، سياسي و ... نيز نام برد.
*سلطاني: طلاق در مبحث هاي فقهي و حقوقي، معنا و مفهوم خاصي دارد، براي نمونه از طلاق رجعي و ... نام برده شده است. در حال حاضر اين پديده در جامعه هنگامي به وجود مي آيد كه دو فرد پس از يك زندگي مشترك به دادگاه خانواده مراجعه مي كنند يا اينكه به صورت توافقي يا با نارضايتي و با راي دادگاه از يكديگر جدا مي شوند.
بايد به اين نكته نيز اشاره كرد كه در اسلام ازدواج يك امر خوب به شمار مي رود و به اين امر توصيه شده است و در ارتباط با طلاق، پيامبر اسلام(ص) مي فرمايند كه بدترين امر در نزد خداوند طلاق است. هر چند در سده هاي گذشته طلاق در ايران كمتر رخ مي داد اما اكنون اين پديده روبه گسترش است و دليل اين امر نيز اين نكته محسوب مي شود، در گذشته اين باور وجود داشت كه در هر صورت و با هر شرايطي بايد زندگي كرد و به طلاق نپرداخت اما اينك به دليل تغييرهايي كه مدرنيته شدن در جامعه به وجود آورده مقوله طلاق روبه افزايش است. هر چند نظريه پردازان اجتماعي عوامل مختلفي از جمله فقر اقتصادي، بيكاري گسترده و ... را باعث به وجود آمدن طلاق در جامعه مي دانند.
**ايرنا: خانواده ها پس از طلاق چه آسيب هايي مي بينند؟
*معتمدي: در هر جامعه اي با طلاق به گونه اي متفاوت برخورد مي شود، در ايران مبحث هايي همچون مهريه، داشتن اموال مشترك، بودن حق طلاق در دست مرد، طلاق هاي عاطفي متعدد، نبود امنيت مالي، اقتصادي و اجتماعي براي زنان مطلقه، نگاه جامعه به زن و مرد مطلقه، سبب شد تا در تمام زمينه هاي گوناگون افراد مطلقه دچار آسيب هاي اجتماعي، روحي، رواني و خانوادگي شوند اما يكي از مهم ترين آسيب هايي كه در مسير طلاق براي افراد به وجود مي آيد، موضوع آسيب فرزندان است. فرزنداني كه در بسياري از مواقع بر اثر نا آگاهي و كشمكش هاي پدر و مادر آسيب هاي جدي مي بينند و ممكن است از آنها سوء استفاده شود.
در ايران بيشترين آسيب ها از طلاق متوجه فرزندان سپس زن ها و در مرحله آخر مردها مي شود. به همين سبب توصيه شده است، در هنگام ازدواج، انتخاب ها درست باشد و در صورتي كه به طرف طلاق كشيده شوند، از مشاوره استفاده كنند تا كمترين آسيب به كانون خانواده و افراد وارد شود.
*سلطاني: با گسترش پديده طلاق در سال هاي گذشته جامعه ايران با يك بحران در حوزه اجتماعي روبرو شده است، بايد به اين امر توجه داشت، خانواده آخرين سنگر خواهد بود كه از فرد در برابر جامعه حمايت مي كند كه اگر اين نهاد سنتي از هم گسسته شود، فرد در جامعه به مشكل بي پناهي بر مي خورد و نهاد حمايت گري را براي خود تصور نمي كند، زيرا اكنون نهادهاي حمايت گر كمتري در جامعه وجود دارد، بنابراين بايد جايگاه نهاد خانواده را در جامعه مستحكم تر ساخت.
**ايرنا: پيامدهاي طلاق براي جامعه چيست؟
*معتمدي: افرادي كه ارتباط ميان خانوادگي خود را به دليل طلاق از دست مي دهند، ممكن است نگاه جامعه به اين افراد در حوزه اجتماعي متفاوت باشد، اما مهم ترين موضوع اين است كه هر نوع آسيب اجتماعي از جمله طلاق، سطح ضريب امنيت در جامعه را پايين مي آورد و وقتي اين مقوله كاهش يابد، اجتماع به سمت افسردگي، افزايش بزه هاي اجتماعي، كاهش شادي، خشونت و ... حركت مي كند.
*سلطاني: مهم ترين پيامد گسترش طلاق براي جامعه فروپاشي نهاد خانواده است زيرا با از ميان رفتن خانواده انواع مشكل ها و ديگر آسيب هاي اجتماعي به وقوع مي پيوندد، هر چند بايد به اين نكته اشاره كرد كه در گفتمان هاي اجتماعي جامعه امروزي خانواده به عنصري مظلوم تبديل شده است زيرا به جاي آسيب شناسي پديده ها، نهاد خانواده مورد هجمه قرار مي گيرد، در صورتي كه براي آسيب شناسي پديده طلاق بايد تمام نهادها را مسوول دانست.
**ايرنا: چرا امر طلاق در جامعه كنوني عادي شده است؟
*معتمدي: متاسفانه در جامعه بحثي با عنوان ازدواج سفيد كه نشانه بي اخلاقي به شمار مي رود،‌ به وجود آمده است و برخي واژه مقدس ازدواج را جايگزين آن مي كنند، بنابراين هنگامي كه تابوي مقوله اي همچون ازدواج شكسته مي شود، بسياري از آسيب هاي اجتماعي ديگر نيز به وجود مي آيد و پديده اي مانند طلاق نيز به امري عادي در جامعه تبديل مي شود كه اين امر مي تواند براي جامعه به عنوان يك فاجعه تلقي شود. اميد است با گردهمايي ها و آسيب شناسي هايي در اين زمينه بتوان فعاليت هاي مفيدي انجام داد.
*سلطاني: با توجه به آمارهاي به دست آمده در زمينه گسترش طلاق در جامعه مي توان به خوبي مشاهده كرد، اين پديده نه تنها به امري عادي بلكه به موضوعِ روزمره تبديل شده است. اكنون در جامعه مشاهده مي شود، هنگام ازدواج احتمال طلاق هم سنجيده خواهد شد و همين احتمال باعث شده كه اگر طلاق نيز به وجود آيد، همچون گذشته به آن نگريسته نشود و براي فرد قابل هضم باشد.
**ايرنا: فرهنگ سازي و آموزش چه تاثيري در كاهش طلاق در ميان زوج ها مي تواند داشته باشد؟
*معتمدي: آموزش نقش مهمي در كاهش طلاق در جامعه دارد. براي نمونه آموزش در زمينه جنسي و ديگر زمينه ها مي تواند سبب كاهش طلاق شود كه در اين ميان صدا و سيما برنامه هايي با عنوان «حريم مهرورزي» را در اين زمينه پيش رو قرار داده است. وقتي يك نكته ساده در زمينه جنسي در كاهش طلاق موثر واقع مي شود، بنابراين نبايد شك كرد، ديگر مسايل آموزشي نيز در اين زمينه اثرگذار خواهد بود.
*سلطاني: براي فرهنگ سازي و كاهش امر طلاق در وهله نخست بايد به وضعيت اجتماعي و اقتصادي جامعه رسيدگي كرد زيرا بسياري از طلاق ها ناشي از نارسايي در اين زمينه ها است، فرهنگ سازي و آموزش مي تواند از مسير فيلم ها و رسانه هاي جمعي انجام شود، هر چند در سينما و فيلم هاي جامعه طلاق به امري عادي تبديل شده است، خانواده ها نيز در زمينه فرهنگ سازي براي كاهش طلاق كم كاري مي كنند و نقش خود را به خوبي ايفا نمي كنند، در صورتي كه خانواده مي تواند مهم ترين نقش را داشته باشد. همچنين بايد گفت، افراد جامعه مهارت ها و تكنيك هاي زندگي خانوادگي را به خوبي ياد نگرفته اند.
**ايرنا»: در برنامه ششم توسعه در زمينه كاهش آسيب اجتماعي، شوراي اجتماعي كشور به رياست رييس جمهوري و نايب رييس وزير كشور تشكيل مي شود. اين شوراي چه سياست گذاري هايي مي تواند در زمينه كاهش طلاق داشته باشد؟
*معتمدي: تشكيل شوراي اجتماعي كشور و حضور رييس جمهوري در اين شورا نشانه مهم بودن اين آسيب اجتماعي و ضرورت توجه به آن است. سياست گذاري در اين شورا بايد به طرفي پيش برود كه به امور كارشناسي توجه بيشتري شود. در اين برنامه ريزي هاي كلان كشور بايد ارگان مسوول پيگيري آسيب هاي اجتماعي شناخته شود و ديگر ارگان ها همچون وزارت كشور، كميته امداد امام خميني(ره)، شهرداري و ... براي آسيب شناسي طلاق و راه هاي كاهش آن، به اين ارگان كمك كنند. همچنين بايد در زمينه كاهش طلاق از كارشناسان مجرب استفاده شود و پنهان كاري در اين زمينه جلوگيري به عمل آيد.
*سلطاني: دولت با تشكيل شوراي اجتماعي كشور بايد در زمينه تقويت بنيان هاي اجتماعي و فرهنگي كوشا باشد. براي نمونه بايستي در زمينه فرهنگ سازي به حمايت از سينماگران و كارگردانان پرداخته شود تا آنها به عنوان يك رسانه تاثيرگذار بتوانند بر روي مخرب بودن پديده طلاق در فيلم هاي خود بپردازند.
همچنين بايد به نتيجه هاي پژوهش هايي كه به وسيله پژوهشگران در زمينه هاي اجتماعي انجام مي شود، توجه كرد تا از اين نتيجه ها در تصميم گيري ها استفاده شود و نيز سياست هاي گذشته و حال در زمينه كاهش طلاق در جامعه مورد مقايسه و نقد قرار گيرد و بر مبناي اين امر به سياست گذاري هاي جديد پرداخته شود. براي نمونه در امر آموزش به ويژه در مدرسه ها بايد به سياست هاي تازه و آموزنده پرداخت.
*گروه اطلاع رساني(مهدي احمدي)
**پژوهشم**9370**2002**9131

انتهای پیام /*

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «طلاق و پيامدهاي اجتماعي آن» اینجا کلیک کنید.

اشتراک گذاری:
منبع این خبر سایت ( ایرنا ) است و پورتال سیحو در قبال محتوای آن هیچ مسئولیتی ندارد. چنانچه محتوا را شایسته تذکر میدانید، خواهشمند است کد (sh-4237) را همراه با ذکر موضوع به شماره 50002030405034 پیامک فرمایید
برچسب ها : پيامدهاي اجتماعي
منبع : ایرنا

تبلیغات



جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات